Di tích địa đạo quốc gia trên đỉnh Bạch Mã

Thứ Sáu, 31-07-2009 | 1:15PM GMT+7
Địa đạo Bạch Mã. Thống kê năm 2008 cho thấy, tổng cộng cả năm chỉ có 15.259 lượt khách đến Bạch Mã trong đó khách quốc tế chỉ có gần 2.000 người.

Nói đến vẻ đẹp, sự kỳ thú của ngọn núi mang hình ảnh ngựa trắng lưng trời - Bạch mã nổi tiếng của Huế, Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường đã gọi đó là 'Ngọn núi ảo ảnh - một ngọn núi như ảo ảnh sa mạc, thấy và gặp rồi đấy, vậy mà định chạm vào thì nó bỗng chốc tan biến '... Ít ai biết, ngay trên đỉnh Bạch Mã mù sương ấy, có một địa đạo được hình thành cách đây gần 40 năm, minh chứng lịch sử của ý chí, bản lĩnh, sức sáng tạo và sự thông minh của cha ông ta trong công cuộc chống ngoại xâm. Vừa qua, di tích này đã được Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử cấp Quốc gia. Từ trận đánh lịch sử

Theo các nhân chứng lịch sử, địa đạo Bạch Mã được đào vào cuối năm 1973, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cuối ác liệt. Đồng chí Trần Lưu Chữ, nguyên Trung đoàn Trưởng Trung đoàn 6 nhớ lại: Trong nửa đầu tháng 8/1973, địch dùng nhiều lượt máy bay trực thăng đổ một tiểu đoàn lính Bảo An, cùng nhiều vũ khí, phương tiện chiến tranh, nhằm chiếm giữ lâu dài điểm cao Bạch Mã.

Trước tình hình đó, Bộ tổng tư lệnh, chỉ đạo quân khu Trị- Thiên bằng bất cứ giá nào phải đánh chiếm, lấy lại điểm cao Bạch Mã và tổ chức phòng ngự giữ vững điểm cao này bởi Bạch Mã, ở độ cao 1.450m, cùng địa hình hiểm trở, có thể bao quát toàn bộ khu vực xung quanh như Nam Đông, Khe Tre, dải đồng bằng hẹp Phú Lộc trong đó có hệ thống đường bộ, đường sắt đi qua. Làm chủ Bạch Mã sẽ tạo điều kiện thuận lợi giúp chúng ta chủ động đánh địch. Ngày 25/8/1973, một trận đánh ác liệt tấn công địch trên đỉnh Bạch Mã được bí mật triển khai.

Sau chiến thắng quan trọng này, Quân khu và Tỉnh đội Thừa Thiên- Huế giao nhiệm vụ trực tiếp cho Đại đội 2 tổ chức đào công sự, hầm chiến đấu (địa đạo), nhằm ngăn chặn kịp thời, đánh bại mọi âm mưu tái chiếm của địch, làm tròn vai trò của trạm quan sát tiền tiêu phục vụ chiến đấu. Địa đạo Bạch Mã ra đời trong hoàn cảnh đó.

Việc tổ chức đào 2 địa đạo trên đỉnh Bạch Mã được tiến hành ngay từ tháng 10/1973 đến tháng 1/1974. Sau 4 tháng khẩn trương, tích cực, bộ đội ta đã đào hoàn thành 2 địa đạo. Một ngay dưới chân đồi Sân Bay với độ dài khoảng 214,68m, gồm có 3 cửa (hai cửa hướng Nam và một cửa hướng đông Bắc). Và một địa đạo ngay duới chân Vọng Hải Đài. “Quá trình tiến hành, địa đạo dưới chân đồi Sân Bay được xác định là địa đạo chính, với quyết tâm cao nhất là tranh thủ thời gian, huy động tối đa lực lượng tại chỗ để hoàn thành sớm nhất, đồng thời vẫn đảm bảo lực lượng giữ vững điểm cao. Khó khăn nhất lúc này là chọn vị trí thuận lợi để mở cửa địa đạo, đồng thời trong quá trình đào phải đảm bảo cho các nhánh địa đạo gặp nhau”- một nhân chứng khác, đồng chí Nguyễn Văn Tý, Nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn 5 thuộc Trung đoàn 6 đơn vị tham gia đào địa đạo Bạch Mã kể.

Đến di tích quốc gia

Ngày nay, lên Bạch Mã, theo tuyến đường dẫn lên Sân Bay và Vọng Hải Đài, du khách dễ dàng bắt gặp địa đạo Bạch mã, đã được gắn biển giới thiệu. Tuyến địa đạo dưới chân đồi Sân Bay nằm trọn trong lòng một quả đồi có địa thế dốc đứng. “Tuy địa hình này rất khó tập kết lực lượng nhưng lại tránh được sự dòm ngó của địch, nhất là từ máy bay, trong quá trình đào. Đất, đá đào đến đâu được đưa ra đổ ngay xuống các khe nước. Lợi dụng gỗ ở các biệt thự do Pháp xây dựng, được chúng tôi đưa về làm dầm chống đỡ”, ông Nguyễn Xuân Trường, người trực tiếp tham gia đào địa đạo trên đỉnh Bạch Mã cho biết.

Toàn bộ địa đạo này dài khoảng 214,68m với hành trình quanh co, khúc khuỷu với nhiều ô hộc, là nơi nghỉ ngơi, sinh hoạt, kho quân lương của bộ đội. Những ô hộc lớn có thể chứa từ 15-20 người. Các cây gỗ từ các biệt thự ở Bạch Mã được lấy về làm dầm chống đỡ, lót đường đi và làm ván lót ở các ô hộc để nghỉ ngơi cho chiến sỹ.

So với địa đạo dưới chân Sân Bay, địa đạo dưới chân Vọng Hải Đài đơn giản hơn, chỉ có 1 cửa, có hình dạng gần giống hình chữ L, cao 1,8m, rộng 1,5m. Trước cửa địa đạo có 1 công sự chiến đấu (giao thông hào) dài 12m; rộng 0,7m; sâu 1m. Hiện, giao thông hào này đã bị lấp chỉ còn như một rãnh nước nhỏ nằm trước cửa địa đạo.

Ngoài hai địa đạo nói trên, men theo sườn núi lên đồi Sân Bay (hiện Vườn quốc gia Bạch Mã đã cho xây đường bậc cấp dẫn lên rộng 50cm), còn thấy nhiều giao thông hào và công sự chiến đấu còn khá tốt. Đỉnh đồi cũng còn lại nhiều mảng bê tông- nền móng của Sân bay dã chiến do Mỹ xây dựng trong thời gian gây chiến tại Việt Nam với những vòng thép gai do quân đội Mỹ rải nhằm ngăn chặn sự đột nhập của quân ta.

Điều đáng khâm phục là dù trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, thiếu thốn cơ sở vật chất nhưng bằng sức người và những công cụ thô sơ như cuốc, xẻng, xe cút kít tự chế... với tinh thần dũng cảm, quyết tâm, bộ đội ta đã hoàn thành hai địa đạo và hàng trăm mét công sự phục vụ cho chiến đấu, làm tròn trách nhiệm của một đài quan sát tiền tiêu, góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc. Một may mắn là do được bảo vệ chặt chẽ của Vườn quốc gia Bạch Mã, hai địa đạo nói trên vẫn trong tình trạng khá tốt, ngoại trừ một cửa đã bị sập. Tháng 4 vừa qua, địa đạo nằm trên đỉnh núi Bạch Mã vinh dự đã được công nhận di tích cấp Quốc Gia.

Theo thống kê năm 2008 cho thấy, tổng cộng cả năm chỉ có 15.259 lượt khách đến Bạch Mã trong đó khách quốc tế chỉ có gần 2.000 người. Một tỷ lệ quá ít ỏi so với gần 1,5 triệu lượt khách đến Huế trong năm 2008. Nhiều ý kiến cho rằng, ngoài vốn thiên nhiên sẵn có, nơi đây không có thêm một dịch vụ giải trí nào hấp dẫn, vì thế Bạch Mã được cho là chỉ thích hợp với những nhà khoa học nghiên cứu hơn là du lịch. Nhiều kiến giải được đặt ra là cần đầu tư thêm dịch vụ vui chơi giải trí về đêm, các loại hình dịch vụ giải trí, thậm chí cả loại hình Casino lên Bạch Mã... để thu hút du khách.

Bên cạnh đó, để di tích quốc gia địa đạo Bạch Mã thật sự góp phần vào chiến lược thu hút du khách của ngành du lịch, thiết nghĩ, Bảo tàng Lịch sử và Cách mạng tỉnh Thừa Thiên- Huế cần sớm phối hợp với Vườn quốc gia Bạch Mã, các đơn vị du lịch giới thiệu rộng rãi về khu du lịch sinh thái Bạch Mã và di tích lịch sử này; tổ chức các hoạt động giao lưu, nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Đồng thời, cần sớm lập dự án để khai thông cửa địa đạo phía đông Bắc, trang bị hệ thống chiếu sáng trong lòng địa đạo, dựng bia, biển giới thiệu nội dung, cấm mốc để bảo vệ di tích.

Trước khi những kiến giải đó được hiện thực hoá, hy vọng với việc “gắn thêm” thương hiệu di tích quốc gia - địa đạo Bạch Mã, ngọn núi mang hình ảnh ngựa trắng lưng trời - Bạch Mã này sẽ được nâng lên thêm một tầm giá trị mới để thu hút du khách bên cạnh “nguồn vốn” thiên nhiên trời phú.

(Minh Hạnh - (CôngThương))

Availability Calendar
ĐẶT PHÒNG TRỰC TUYẾN
Thanh toán bảo đảm
Đặt phòng nhanh chóng
Cam kết giá tốt nhất
Powered by 1HotelRez
Đăng ký nhận bản tin

Khách sạn KELLY HOTEL

42 - 44 Thủ Khoa Huân, Q.1, Việt Nam

ĐT: 08-3823 3364 Fax: (84.8) 3823 3367

Email: info@kellyhotel.com.vn

reservation@kellyhotel.com.vn

Xem bản đồ khách sạn Click để phóng lớn